هشدار درباره مصرف خودسرانه دارو؛ خطری خاموش برای سلامت جامعه

به گزارش پایگاه خبری باران شمال، شهرام علا، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، با هشدار نسبت به گسترش این پدیده، تأکید کرد: هیچ دارویی بی‌خطر نیست و دارویی که برای یک بیمار مفید بوده، ممکن است برای دیگری زیان‌آور باشد.

وی با اشاره به اینکه مصرف دارو بدون تجویز پزشک یکی از چالش‌های بزرگ نظام سلامت است، افزود: این کار می‌تواند باعث مسمومیت دارویی، آسیب به کبد و کلیه، اختلالات قلبی، مقاومت میکروبی و تأخیر در تشخیص بیماری‌های اصلی شود و در نهایت، هزینه‌های سنگینی را به نظام سلامت تحمیل کند.

علا در ادامه، گروه‌هایی از داروها را که بیشترین مصرف خودسرانه را دارند، شامل داروهای کاهنده قند خون (مانند متفورمین و گلی‌بنکلامید)، آنتی‌بیوتیک‌ها، کورتیکواستروئیدها، داروهای قلبی و پرفشار خونی، و داروهای اعصاب و روان دانست.

وی درباره مصرف نادرست داروهای دیابت هشدار داد و گفت: استفاده غیرمجاز از این داروها می‌تواند باعث نارسایی کلیه، آسیب به بینایی و عوارض خطرناک دیگر شود. او همچنین درباره مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها خاطرنشان کرد: مصرف نابجا موجب مقاومت میکروبی می‌شود و درمان عفونت‌ها را دشوار و پرهزینه می‌کند.

معاون غذا و دارو مازندران درباره کورتیکواستروئیدها نیز هشدار داد: مصرف طولانی‌مدت این داروها منجر به پوکی استخوان، ضعف سیستم ایمنی، بروز دیابت دارویی و افزایش خطر ابتلا به عفونت‌های فرصت‌طلب می‌شود.

او مصرف خودسرانه داروهای قلبی و فشار خون نظیر لوزارتان و آملودیپین را خطرناک دانست و افزود: این داروها در صورت استفاده نادرست ممکن است باعث افت فشار خون، کندی ضربان قلب، سرگیجه شدید و حتی ایست قلبی شوند.

علا نقش فضای مجازی در ترویج مصرف غیرآگاهانه داروهای اعصاب و روان را بسیار نگران‌کننده خواند و تصریح کرد: این داروها می‌توانند موجب وابستگی، بی‌خوابی و حتی تشدید افکار خودکشی شوند.

وی با تأکید بر اهمیت نقش داروسازان گفت: داروسازان باید از عرضه داروهای نسخه‌ای بدون نسخه معتبر خودداری کنند و بیماران را درباره خطرات مصرف خودسرانه آموزش دهند؛ چراکه آنان یکی از ارکان اصلی ایمنی دارویی در جامعه هستند.

در پایان، معاون غذا و دارو مازندران از مردم خواست هیچ دارویی را بدون مشورت با پزشک مصرف نکنند و یادآور شد: دارو زمانی نجات‌بخش است که به‌درستی و در زمان مناسب مصرف شود؛ در غیر این صورت، می‌تواند تهدیدی جدی برای سلامت فرد و جامعه باشد.

کارشناسان حوزه سلامت بار دیگر تأکید می‌کنند که رعایت مصرف صحیح دارو تنها با راهنمایی‌های تخصصی پزشکان و داروسازان امکان‌پذیر است. خوددرمانی و مصرف خودسرانه داروها نه‌تنها درمان بیماری را به تأخیر می‌اندازد، بلکه خطرات غیرقابل جبرانی برای سلامت عمومی به دنبال دارد. ارتقای آگاهی مردم و پایبندی به نسخه پزشک، کلید پیشگیری از این بحران خاموش سلامت است.