ولادت یک «نقش تاریخی» در حافظه تشیع

یادداشت اختصاصی باران شمال/ به قلم سیده سماء حسینی

چهارم شعبان، در تقویم شیعی تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ بلکه یادآور تولد شخصیتی است که مفهوم وفاداری، ایثار و بصیرت را در تاریخ اسلام به سطحی ماندگار ارتقا داد. حضرت ابوالفضل‌العباس(ع)، فرزند امیرالمؤمنین علی(ع)، از همان آغاز زندگی در بستری تربیت شد که او را برای ایفای نقشی فراتر از یک قهرمان نظامی آماده کرد؛ نقشی که اوج آن در واقعه عاشورا به‌عنوان «علمدار آگاهی» و نه صرفاً علمدار میدان نبرد، تجلی یافت.

بازخوانی سیره حضرت عباس(ع) در شرایط امروز جامعه، نشان می‌دهد که اهمیت این شخصیت بیش از آنکه احساسی و آیینی باشد، کارکردی اجتماعی و فرهنگی دارد. او نماد تبعیت آگاهانه از ولایت، ترجیح حقیقت بر مصلحت و مسئولیت‌پذیری در بزنگاه‌های تاریخی است؛ مفاهیمی که همچنان در گفتمان دینی و اجتماعی شیعه نقش تعیین‌کننده دارند. همین ویژگی‌ها سبب شده است که ولادت ایشان، نه فقط در قالب مراسم مذهبی، بلکه به‌عنوان فرصتی برای بازتعریف الگوهای رفتاری در جامعه مورد توجه قرار گیرد.

در این میان، رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی می‌توانند با عبور از روایت‌های صرفاً احساسی، به تبیین عقلانی و تحلیلی شخصیت حضرت ابوالفضل(ع) بپردازند؛ شخصیتی که ولادتش آغاز حضوری است که تا امروز، در فرهنگ مقاومت، وفاداری و عدالت‌خواهی امتداد یافته است. شاید راز ماندگاری نام عباس(ع) نیز در همین نکته نهفته باشد: او نه فقط یک چهره تاریخی، بلکه یک «معیار» برای سنجش وفاداری انسان در لحظات سرنوشت‌ساز است.