گـام عملـی برای جـوانی جمعیـت

اختصاصی باران شمال/ معصومه گلالشی

در اقدامی عملی برای اجرای قانون جوانی جمعیت، اداره کل راه و شهرسازی مازندران با اهدای زمین‌های رایگان به خانواده‌های دارای سه و چهار فرزند در روستای خنارآباد ساری، حمایت‌های دولتی از سیاست‌های تشویقی فرزندآوری را به مرحله اجرا درآورده است. این واگذاری‌ها نه تنها به کاهش دغدغه‌های مسکنی این خانواده‌ها کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ساز توسعه پایدار روستایی در استان می‌شود.

قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده‌ها، که پس از تصویب در مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان به قانون تبدیل شد، یکی از مهم‌ترین سیاست‌های دولت برای مقابله با پیری جمعیت و تشویق به فرزندآوری است. بر اساس این قانون، خانواده‌هایی که فرزند سوم یا بیشترشان پس از ۲۴ آبان ۱۴۰۰ به دنیا آمده باشد، از تسهیلات ویژه‌ای مانند واگذاری زمین رایگان بهره‌مند می‌شوند. این تسهیلات شامل زمین‌های مسکونی در مناطق شهری و روستایی است و هدف آن، کاهش فشارهای اقتصادی بر والدین پرتلاش و ایجاد انگیزه برای افزایش جمعیت جوان کشور است.

در مازندران، که به عنوان یکی از استان‌های شمالی با پتانسیل بالای گردشگری و کشاورزی شناخته می‌شود، اداره کل راه و شهرسازی مسئولیت اجرای این قانون را بر عهده دارد. این اداره، در راستای سیاست‌های کلی نظام در حوزه جمعیت، موظف شده تا زمین‌های دولتی را به خانوارهای واجد شرایط اختصاص دهد. تمرکز اصلی بر خانواده‌های دارای سه فرزند و بیشتر است، اما حمایت‌ها برای خانوارهای با چهار فرزند یا بالاتر نیز دوچندان می‌شود. این اقدام نه تنها به عنوان یک حمایت مالی عمل می‌کند، بلکه به توزیع عادلانه اراضی در مناطق روستایی کمک کرده و از تمرکز جمعیت در شهرهای بزرگ جلوگیری می‌نماید.

خانم فاطمه یوسفی، رئیس اداره راه و شهرسازی شهرستان‌های ساری و میاندرود، در گفت‌وگو با خبرنگار آریا از ساری، جزئیات این واگذاری را تشریح کرد. او با اشاره به فرآیند ثبت‌نام و بررسی مدارک، گفت: پس از دریافت درخواست‌های متعدد از خانواده‌های واجد شرایط در سطح شهرستان، ما پرونده‌ها را تشکیل دادیم و اولین گروه از متقاضیان را به روستای خنارآباد دعوت کردیم. این روستا به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب و دسترسی آسان به امکانات شهری، انتخاب ایدئالی برای این طرح بود. در مرحله اول، ۳۷ قطعه زمین به مساحت هر کدام ۴۰۰ مترمربع به ۳۷ خانواده دارای سه فرزند واگذار شد. این خانواده‌ها که همگی از شرایط قانونی برخوردار بودند، با خوشحالی اسناد خود را دریافت کردند و حالا می‌توانند برنامه‌ریزی برای ساخت خانه رویایی‌شان را آغاز کنند.

یوسفی ادامه داد: برای خانواده‌های دارای چهار فرزند هم، ۲۴ قطعه زمین به مساحت ۲۰۰ مترمربع هر کدام تخصیص یافت. این زمین‌ها با رعایت استانداردهای فنی و زیست‌محیطی واگذار شده‌اند تا خانواده‌ها بتوانند بدون نگرانی از مسائل حقوقی، به فکر آینده فرزندانشان باشند. ما در اداره، تمام تلاشمان را کردیم تا فرآیند را سریع و شفاف پیش ببریم و از هرگونه تأخیر جلوگیری کنیم.

این واگذاری‌ها تنها محدود به خانواده‌های پرجمعیت نشده است. در حاشیه این طرح، ۱۲ قطعه زمین دیگر صورت‌جلسه شده و به اداره کل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان مازندران تحویل داده شد تا برای تأمین مسکن محرومین استفاده شود. این اقدام، بخشی از تعهد اداره راه و شهرسازی به حمایت از اقشار آسیب‌پذیر جامعه است و نشان‌دهنده هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی در تحقق اهداف اجتماعی است. علاوه بر این، ۶ قطعه زمین اضافی در راستای طرح ملی نهضت مسکن به متقاضیان واجد شرایط واگذار گردید، که این امر به تسریع در ساخت واحدهای مسکونی ارزان‌قیمت کمک شایانی خواهد کرد.

روستای خنارآباد، واقع در حاشیه شهر ساری، با آب و هوای معتدل و خاک حاصلخیز، گزینه‌ای مناسب برای سکونت خانواده‌های جوان است. اهالی محلی هم از این طرح استقبال کرده‌اند و معتقدند که ورود خانواده‌های جدید، به رونق اقتصادی روستا و حفظ بافت جمعیتی آن کمک می‌کند. یکی از مادران دریافت‌کننده زمین، که نخواست نامش فاش شود، در حاشیه مراسم واگذاری به خبرنگار ما گفت: سال‌ها منتظر چنین حمایتی بودیم. با سه فرزند، هزینه‌های زندگی سنگین بود، اما حالا با این زمین، می‌توانیم خانه‌ای بسازیم و آینده بهتری برای بچه‌ها رقم بزنیم. خدا را شکر که دولت به فکر خانواده‌هاست.

این ابتکار اداره کل راه و شهرسازی مازندران، در حالی انجام می‌شود که آمارهای رسمی نشان می‌دهد نرخ باروری در استان مازندران همچنان پایین‌تر از میانگین کشوری است. کارشناسان جمعیتی بر این باورند که چنین حمایت‌های ملموسی می‌تواند روند فرزندآوری را معکوس کند و به تعادل جمعیتی کمک نماید.
با این حال، چالش‌هایی مانند تأمین زیرساخت‌های لازم در مناطق واگذاری‌شده، مانند جاده‌های دسترسی و شبکه آب و برق، همچنان باقی است و نیاز به پیگیری‌های بعدی دارد.
امید است با تداوم این روند و گسترش آن به سایر شهرستان‌های استان، نه تنها خانواده‌های مازندرانی از حمایت‌های قانونی بهره‌مند شوند، بلکه شاهد شکوفایی اقتصادی و اجتماعی در جوامع روستایی باشیم. اداره کل راه و شهرسازی اعلام کرده که مراحل بعدی ثبت‌نام به زودی آغاز خواهد شد و خانواده‌های علاقه‌مند می‌توانند از طریق دفاتر مربوطه اقدام کنند. این گام کوچک، اما مؤثر، می‌تواند الگویی برای سایر استان‌ها باشد تا قانون جوانی جمعیت از ورای کاغذها، به واقعیت زندگی مردم بدل شود.