یادداشت اختصاصی باران شمال/ به قلم سیده سماء حسینی
هلال محرم که در آسمان دیده میشود، مازندران چهره دیگری به خود میگیرد. پرچمهای سیاه یکی پس از دیگری بر سردر خانهها، مساجد، حسینیهها و تکایا نصب میشوند. خیابانها آرامآرام رنگ عزا میگیرند و صدای آمادهسازی هیئتها از گوشه و کنار شهرها و روستاها به گوش میرسد. گویی این سرزمین پیش از آنکه ماه آغاز شود، خود را برای میزبانی از مهمانی بزرگ عاشورا آماده کرده است.
در ساری، مرکز مازندران، این حال و هوا بیش از هر جای دیگر به چشم میآید. از محلههای قدیمی شهر تا مناطق تازهتوسعهیافته، نشانههای استقبال از محرم دیده میشود. جوانان در حال سیاهپوش کردن معابر هستند، پیرغلامان برای برگزاری مجالس عزاداری برنامهریزی میکنند و خانوادهها خود را برای روزهایی آماده میکنند که نام حسین(ع) بیش از هر زمان دیگری در کوچهها و خانهها طنینانداز میشود.محرم در مازندران تنها یک آیین مذهبی نیست؛ بخشی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی مردم این دیار است. دههها و بلکه قرنهاست که نسلهای مختلف، عشق به اهلبیت(ع) را در قالب آیینها و سنتهای عزاداری حفظ کردهاند. بسیاری از تکایا و هیئتهای استان قدمتی طولانی دارند و روایتگر پیوند عمیق مردم با فرهنگ عاشورا هستند. به همین دلیل، آغاز محرم در این استان صرفاً آغاز یک ماه قمری نیست؛ شروع فصلی از همبستگی اجتماعی، معنویت و بازخوانی مفاهیمی چون ایثار، وفاداری و مقاومت است.
اما محرم امسال با سالهای گذشته تفاوتهایی دارد. مردم ایران در ماههای اخیر داغ شهادت قائد امت، آیتالله سیدعلی خامنهای و جمعی از فرماندهان، نخبگان و هموطنان خود را تجربه کردهاند.
خانوادههایی هستند که هنوز در سوگ عزیزانشان نشستهاند و جامعهای که خاطره این روزهای تلخ را با خود حمل میکند. همین مسئله سبب شده است که محرم امسال تنها یادآور مصائب کربلا نباشد، بلکه فرصتی برای مرور مفهوم شهادت و فداکاری در روزگار معاصر نیز باشد.
شاید به همین دلیل است که بسیاری از مردم، میان روایت عاشورا و حوادث امروز پیوندی عاطفی و معنایی احساس میکنند. عاشورا در فرهنگ شیعه صرفاً یک واقعه تاریخی نیست؛ مکتبی است که در آن دفاع از حق، ایستادگی در برابر ظلم و فدا کردن جان برای آرمانهای بزرگ معنا پیدا میکند. مفاهیمی که در طول تاریخ الهامبخش ملتها بوده و امروز نیز در ذهن و زبان مردم جاری است.
در چنین فضایی، مراسم عزاداری امسال میتواند جلوهای متفاوت از وحدت و همدلی اجتماعی را به نمایش بگذارد. هیئتها و مجالس مذهبی علاوه بر نقش معنوی خود، به محلی برای همدردی، همراهی و تقویت سرمایه اجتماعی جامعه تبدیل میشوند. مردمی که با هر سلیقه و دیدگاهی زیر پرچم حسین(ع) گرد هم میآیند و در کنار یکدیگر یاد شهیدان کربلا و شهیدان امروز را گرامی میدارند.اکنون مازندران در آستانه روزهایی قرار گرفته است که بار دیگر نام حسین(ع) محور اجتماع مردم خواهد بود. روزهایی که در آن صدای نوحه و مرثیه از کوچهها شنیده میشود، پرچمهای عزا بر فراز شهرها به اهتزاز درمیآید و دلهای بسیاری به یاد مظلومیت کربلا و داغهای امروز به تپش میافتد.
محرم از راه رسیده است؛ ماهی که در آن سوگ و حماسه در کنار یکدیگر معنا پیدا میکنند. ماهی که هر سال مردم مازندران را گرد یک پرچم جمع میکند و امسال، در سایه خاطرات تلخ روزهای گذشته، میتواند جلوهای عمیقتر از پیوند میان ایمان، مقاومت و همبستگی ملی را به نمایش بگذارد.
دیدگاهتان را بنویسید