باران شمال/علی جلالی
از بحران تا فرصت: آیا مازندران میتواند بهشت سالمندان ایران شود
- رشد سریع
در ۶ سال اخیر، جمعیت سالمندان مازندران ۳ درصد افزایش یافته، در حالی که کشورهای توسعهیافته برای چنین تغییری ۸۰ سال زمان نیاز داشتند .
- کاهش نیروی مولد
مهاجرت جوانان و کاهش نرخ باروری (۱.۴ فرزند) باعث شده استان با کاهش نیروی کار فعال و افزایش هزینههای حمایتی روبهرو شود .
-علل بحران
چرا مازندران پیر شد؟
- کاهش نرخ باروری: پایینتر از حد جایگزینی (۲.۱ فرزند) .
- مهاجرت جوانان: جذب شهرهای بزرگ برای اشتغال و تحصیل .
- افزایش امید به زندگی: از ۵۴ سال در ۱۳۵۵ به ۷۵ سال در ۱۳۹۵ رسیده، اما کیفیت زندگی بهبود نیافته است .
تبعات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی
✅ قتصادی:
- افزایش هزینههای درمانی و مستمریهای حمایتی .
- کاهش بهرهوری و فشار بر نظام بیمهای .
✅ اجتماعی
- افزایش سالمندان تنها و بدون مراقب بهویژه زنان سالمند خانهدار .
- شکاف نسلی و کاهش احترام به سالمندان در جامعه .
✅ فرهنگی
- تهدید فرهنگ بومی با ورود مهاجران و تغییر سبک زندگی .
چه کردیم؟ اقدامات فعلی بهزیستی و دولت
- مراکز نگهداری:۵ مرکز شبانهروزی (۲۷۰ سالمند) و ۱۴ مرکز روزانه (۷۵۴ سالمند) .
- طرح توانمندسازی: آموزش ۱۲۰۰ زن سالمند در ۹ شهرستان .
- شهر دوستدار سالمند: انتخاب ساری بهعنوان پایلوت ملی .
- خدمات سیار روستایی: پوشش ۱۸۰۰ روستا و شناسایی ۴۰۰۰ مددجوی جدید .
چه نکردیم؟ کاستیهای جدی
❌ ضعف در زیرساختها
- کمبود تخت سالمندی (در ایران به ازای هر ۷۲۰ سالمند ۱ تخت، در حالی که در کشورهای توسعهیافته ۱۸ سالمند/تخت) .
- مناسبسازی نشدن معابر و حملونقل عمومی برای سالمندان .
❌ عدم برنامهریزی بلندمدت:
- نبود سرمایهگذاری خصوصی در مراکز سالمندی .
- ضعف در آموزش خانوادهها برای مراقبت از سالمندان .
راهکارهای فوری و آیندهنگر
🔹 اقتصادی:
- جذب سرمایهگذاران برای احداث شهرکهای سالمندی با توجه به آبوهوای مطلوب مازندران .
- توسعه بیمههای مراقبتی ویژه سالمندان .
🔹 اجتماعی:
- تقویت مراقبت در منزل به جای جداسازی سالمندان از خانواده .
- آموزش مهارتهای دیجیتال به سالمندان برای کاهش انزوا .
🔹 فرهنگی:
- ترویج احترام به سالمندان در مدارس و رسانهها .
- ثبت تجربیات سالمندان به عنوان گنجینه فرهنگی . آینده مازندران در گرو مدیریت سالمندی
اگر امروز اقدام نشود، مازندران تا ۱۴۳۰ با ابر بحران سالمندی روبهرو خواهد شد؛ بحرانی که نهتنها هزینههای سنگین اقتصادی دارد، بلکه هویت اجتماعی و فرهنگی استان را نیز تهدید میکند. نیاز است تمام دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و مردم برای تبدیل این تهدید به فرصت همکاری کنند .
📌 پیشنهاد ویژه:
- ایجاد دبیرخانه سالمندی در تمام شهرهای مازندران .
- راهاندازی پویش ملی حمایت از سالمندان مازندرانی
ایرانمهر؛ جشنوارهای برای ارتقای شعر مازندران
دیدگاهتان را بنویسید