فرصت تاریخی «شانه‌تراش» تنکابن؛ آیا بازدید مسئولان، راه را برای جهانی شدن هموار می‌کند؟

به گزارش پایگاه خبری باران شمال، روستای شانه‌تراش تنکابن، در شمار ۱۰۰ روستای برتر گردشگری کشور قرار گرفته و کاندیدای ثبت جهانی در سال ۲۰۲۶ شده است. این رویداد مهم، در حالی رقم خورده که مسئولان استانی و معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اخیراً از این منطقه بازدید کرده‌اند؛ اما آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، تبدیل این ظرفیت بالقوه به واقعیتی ملموس و پایدار است؛ امری که نیازمند اقدامات عملیاتی و رفع موانع زیرساختی است.
انتخاب روستای شانه‌تراش تنکابن به عنوان یکی از ۱۰۰ روستای برتر گردشگری کشور و کاندیداتوری آن برای ثبت جهانی در سال ۲۰۲۶، رویدادی قابل توجه و حاصل از ظرفیت‌های طبیعی و فرهنگی منحصربه‌فرد این منطقه است. این انتخاب، فرصتی استثنایی برای توسعه اقتصادی و فرهنگی منطقه فراهم می‌آورد، اما موفقیت در این مسیر، مستلزم نگاهی فراتر از بازدیدهای صرف و حرکت به سمت اجرای طرح‌های کاربردی است.

ظرفیت بی‌بدیل «شانه‌تراش»: هدیه‌ای از طبیعت و سنت
«شانه‌تراش» که شباهت نام و موقعیت جغرافیایی آن با روستای «قاشق‌تراش محله» تنکابن (واقع در بخش خرم‌آباد و دهستان بلده) نشان از پیشینه درخشان صنایع دستی و طبیعت بکر منطقه دارد، در دل جنگل‌های سرسبز و کوهپایه‌های اطراف تنکابن آرمیده است. این روستا، ترکیبی از طبیعت چشم‌نواز، هوای مطبوع، و پتانسیل‌های بالقوه برای اکوتوریسم و گردشگری روستایی است.
نام «شانه‌تراش» یا «قاشق‌تراش»، اگرچه در منابع موجود به طور قطعی به قدمت و پیشینه آن اشاره نشده، اما گویای آن است که در گذشته، این منطقه می‌توانسته مرکز تولید یا تراش صنایع دستی چوبی بوده باشد. این میراث ناملموس، همراه با طبیعت دست‌نخورده‌ای که پوشش گیاهی متنوعی از درختان جنگلی گرفته تا چشمه‌سارها و نهرهای کوچک را در خود جای داده، شانه‌تراش را به مقصدی جذاب برای گردشگرانی تبدیل می‌کند که به دنبال تجربه‌ای اصیل و دور از هیاهوی شهری هستند.

بازدیدها کافی نیست؛ «اقدام» کلید موفقیت جهانی شدن
اخیراً، بازدید استاندار مازندران، معاون گردشگری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، و جمعی از مسئولان استانی از روستای شانه‌تراش، نشان‌دهنده توجه ویژه به این پتانسیل است. با این حال، تجربه نشان داده است که بازدیدهای صرف و عکس‌برداری‌های تشریفاتی، به تنهایی گره‌ای از مشکلات باز نمی‌کند. آنچه در مرحله کنونی اهمیت حیاتی دارد، تبدیل این توجه به برنامه‌های عملیاتی و اجرایی است.

چه باید کرد؟ نقشه راه مسئولان و مردم
1-توسعه زیرساخت‌های گردشگری
راه‌ها و دسترسی: تسهیل دسترسی به روستا، بهسازی جاده‌های ارتباطی، و در نظر گرفتن پارکینگ‌های مناسب برای گردشگران، گامی اساسی است.
اقامتگاه‌های بوم‌گردی: حمایت از اهالی روستا برای راه‌اندازی اقامتگاه‌های بوم‌گردی استاندارد و باکیفیت، با حفظ معماری بومی منطقه.
تأسیسات رفاهی: ایجاد سرویس‌های بهداشتی، فضاهای استراحت، و جانمایی مناسب سطل‌های زباله در نقاط کلیدی روستا و مسیرهای دسترسی.
2-حفظ و احیای میراث فرهنگی و طبیعی
صنایع دستی: احیا و ترویج هنرهای سنتی مرتبط با نام روستا (مانند چوب‌تراشی)، برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای جوانان، و ایجاد بازارهای محلی برای فروش محصولات.
طبیعت‌گردی پایدار: تدوین برنامه‌های جامع برای اکوتوریسم، تعیین مسیرهای مشخص پیاده‌روی، و جلوگیری از تخریب محیط زیست توسط گردشگران.
فرهنگ بومی: مستندسازی و معرفی آداب و رسوم، گویش محلی، و موسیقی سنتی روستا به گردشگران.
3- نقش شهرداری تنکابن و دستگاه‌های اجرایی
برنامه‌ریزی منسجم: تدوین یک برنامه جامع توسعه گردشگری روستایی با همکاری دهیاری، بخشداری، فرمانداری، شهرداری (به ویژه در بخش‌های مرتبط با حریم شهر و مسیرهای دسترسی)، و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان.
حمایت مالی و اعتباری: تخصیص اعتبارات لازم برای اجرای پروژه‌های زیرساختی و حمایتی از اهالی روستا.
بازاریابی و برندسازی: معرفی روستای شانه‌تراش در سطح ملی و بین‌المللی از طریق رسانه‌ها، نمایشگاه‌های گردشگری، و پلتفرم‌های آنلاین.
مشارکت مردم: ایجاد سازوکارهایی برای مشارکت فعال اهالی روستا در تصمیم‌گیری‌ها و بهره‌مندی از منافع گردشگری.

ثبت جهانی شانه‌تراش، تنها زمانی محقق خواهد شد که این روستا به جای یک «پتانسیل» دست‌نخورده، به یک «مقصد» پویا، پایدار، و دارای زیرساخت‌های لازم تبدیل شود. مسئولان باید با درک این اولویت، اقدامات عملی خود را آغاز کرده و مردم روستا نیز با مشارکت و تلاش، در این مسیر همراه شوند تا «شانه‌تراش» واقعاً شایسته جایگاهی باشد که اکنون کاندیدای آن شده است.