حفاظت از زیستگاه‌های مرال در مازندران همزمان با فصل گاوبانگی تشدید شد

به گزارش پایگاه خبری باران شمال، محمدرضا کنعانی، مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران  در نشست شورای محیط زیست مازندران در ساری اظهارکرد: فصل گاوبانگی مرال در جنگل های هیرکانی، حساس ترین دوره در چرخه زیستی این گونه از حیات وحش محسوب می شود.

وی افزود:  در این فصل نرها با رفتارهای قلمرویی و صداهای خاص برای جلب ماده ها رقابت  می‌کنند که هرگونه اختلال انسانی مانند حضور گردشگران غیرمجاز، سر و صدای مکانیکی یا شکار غیرقانونی می‌تواند تأثیرمنفی بر موفقیت تولیدمثل این گونه داشته باشد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران با اشاره به افزایش گشت های شبانه روزی در مناطق حساس از جمله پناهگاه های حیات وحش و زیستگاه های مرال، گفت: پایش رفتاری و اکولوژیکی این گونه از طریق نصب تله دوربین ها و ثبت شاخص های جمعیتی در دستور کار قرار گرفته تا داده های دقیق برای مدیریت جمعیت و ارزیابی اقدامات حفاظتی

فراهم شود.

کنعانی با اعلام اینکه نقش جوامع محلی درحفاظت از مرال از اهمیت بسزایی برخورداراست، تصریح کرد: ساکنان بومی حاشیه جنگل ها  می‌توانند به عنوان ناظران دائمی و حافظان مشارکتی در پیشگیری از شکارغیرمجاز و تخریب زیستگاه ایفای نقش کنند.

وی با تاکید بر اینکه حفاظت از مرال در فصل گاوبانگی بخشی از برنامه جامع مدیریت تنوع زیستی جنگل های هیرکانی است، گفت: فصل گاوبانگی از نیمه شهریورماه آغاز شده و تا نیمه مهر ماه ادامه خواهد داشت.

 شهریور، سرآغاز نعره مستانه مرال ها به عنوان سلاطین با شکوه جنگل هیرکانی است؛ یکی از باشکوه ترین موجودات طبیعت ایران که برای یافتن جفت مناسب بانگ سرخو شانه سر میدهند مرال ها جمعیت به شدت نگران کننده ای دارند و به دلیل شکار بی رویه، روز به روز ازتعداد آن ها کاسته می شود و یکی از زمان هایی که فرصت تعرض به این  گونه را در اختیار شکارچیان قرار  می‌دهد، فصل گاو بانگی یا به زبان محلی ها «ورزاچ مر» ا ست.

گاو بانگی فعالیت پر سر و صدای گوزن نر همزمان با فصل جفت گیری برای تعیین قلمرو است که در آن گوزن نر برای تعیین قلمرو به جنگ با دیگر نرها می رود و با ایجاد صدایی شبیه صدای گاو اهلی، گوزن های ماده را به حضور در محدوده قلمرو خود فرا می‌خوا ند.

در فصل گاوبانگی اگر گوزن نر صدای همجنس نر دیگری را در قلمرو خود بشنود با سرعت به سمت صدا حرکت می کند تا گوزن مها جم را از قلمرو خود خارج کند.

مرال یا گوزن قرمز، نماد تنوع زیستی جنگل های هیرکانی و از گونه های حمایت شده است که قلمرو آن از شمال غرب تا ارسباران و از شمال شرق تا بخش های از خراسان شمالی امتداد دارد و مناطق جنگلی و مرتفع هیرکانی در مازندران از از مهم ترین زیستگاه های مرال ایران به شمار می‌رود.

مرال های ماده در فصل گاوبانگی پس از آنکه مرال نر با قرار گرفتن در بلندی، بانگ سر می دهد تا قلمرو خود را تعیین کند، در فضای باز جنگل جمع می شوند تا وارد حرمسرای حریفی شوند که تلاش می‌کند رقبا را از قلمروش خارج کند و این زمان یکی از فرصت طلبانه ترین موقعیت برای شکارچیان است تا عیش خود را با گرفتن قربانی کامل کنند.

نسل مرا لها یا گوزن های قرمز که درجنگل های هیرکانی سکونت دارند طی چند دهه اخیر به دلایل متعدد به ویژه افزایش شکار و ناامن شدن زیستگاه ها در معرض خطر انقراض قرار گرفته بود. اما در سال های اخیر با توجه به افزایش حساسیت بخشی از جامعه به مسائل محیط زیستی، اقدامات داوطلبانه متعددی برای حفاظت از مرال ها شکل گرفت
و کنشگران محیط زیست به کمک اداره کل حفاظت محیط زیست استان های زیستگاه مرال شتافتند.

فصل گاوبانگی که از میانه های شهریور هر سال آغاز می‌شود و تا اواخر مهر ادامه دارد، زمان جفتگیری مرال ها است و به دلیل سرمستی این گونه ها و نعره زدن هایشان برای جلب نظر گوزن های ماده احتمال شکارشان افزایش می یابد. از سوی دیگر زیستگاه مرال ها در فصل گاوبانگی باید امنیت مناسبی داشته باشد تا شرایط برای جفتگیری مرال ها فراهم شود.

همچنین در فصل گاوبانگی، گوزن های نر جوان که موفق به تعیین قلمرو نشده اند، از قلمرو نرهای بزرگ تر رانده شده و به حاشیه مناطق جنگلی پناه آورده و به آسانی در تیررس شکارچیان گرفتار می شوند. گوزن ها در فصل جفتگیری به دلیل ترشح هورمون ها از هوشیاری و تمرکز بالایی در شناسایی و فرار از شکارچیان برخوردار نیستند و به آ سانی طعمه صیادان می شوند.