از تهدید تا روشنگری، رسانه در تقاطع سیاست و مردم

اختصاصی باران شمال به قلم زهرا بشیری

در روزهایی که مکانیسم ماشه دوباره بر سر زبان‌ها افتاده و با زندگی مردم عجین شده، قوه قضائیه رسانه‌ها را به‌جای دعوت به روشنگری، با تهدید مواجه کرده است. این در حالی‌ست که رسانه در ذات خود، اگر منصفانه و ملی‌گرایانه عمل کند، می‌تواند نقش چراغ راه را برای افکار عمومی ایفا کند، نه اینکه تنها در صف مقصران ایستاده باشد.
مردم امروز به‌خوبی می‌دانند آنچه ما را به وضعیت فعلی کشانده، نه محصول تصمیم یک فرد یا یک دولت خاص، بلکه برآیند مجموعه‌ای از سیاست‌ها و تصمیمات در طول سالیان است. تقلیل ماجرا به اشخاص یا دوره‌ها صرفاً خاک‌پاشیدن بر چشم افکار عمومی است.
اما فراتر از این جدال‌های داخلی، نباید از اصل تناقض بزرگ غافل شد، ” نبرد ایران و آمریکا” این نبرد پایان ندارد، چرا که ایران ارباب نمی‌پذیرد و آمریکا خود را ارباب جهان می‌داند. استقلال‌طلبی ایران در برابر کشورگشایی و جاه‌طلبی ایالات متحده، تضادی بنیادی است که هر دو طرف بر آن واقف‌اند. همین نقطه‌ی کانونی است که رسانه‌ها باید برای مردم روشن کنند تا فریب روایت‌های وارداتی را نخورند.
با این حال، رسانه‌های داخلی اگر منفعل بمانند، میدان را به رسانه‌های خارجی واگذار می‌کنند. در این صورت، افکار عمومی از فیلتر روایت‌هایی عبور خواهد کرد که در خدمت منافع بیگانگان است، نه مصالح ملی. امروز سکوت رسانه، هم‌سنگ میدان دادن به دیگران است.
درست است که مردم دیگر بیش از هر زمان، آثار تصمیمات حکومت و دولت را مستقیماً در زندگی روزمره لمس می‌کنند. سفره‌های کوچک‌تر، تورم افسارگسیخته و ناترازی‌های ساختاری، حاصل سیاست‌گذاری‌های غلط و بی‌توجهی‌های طولانی‌مدت است. در چنین شرایطی، مقصر جلوه دادن رسانه یا بیرونی‌ها، تنها فرافکنی است. همان‌طور که امام علی ( ع) فرمودند: از دشمنی دشمن، برای تقویت خود باید بهره برد، نه آنکه ضعف‌های خود را پشت دشمنی‌ها پنهان کرد.
دنیای سیاست پیچیده‌تر از آن است که به فشار دکمه‌ای خلاصه شود که همه‌چیز را به آتش بکشد. امروز آش سیاست داخلی آن‌قدر شور شده که حتی پاداش‌های نجومی برای گزارش کشف ماینر غیرمجاز هم نشانه‌ای از بی‌نظارتی، فساد و شکستن قبح قانون‌شکنی است. وقتی کسی همچون زالو به جان انرژی کشور می‌افتد و به ریش جامعه می‌خندد، نمی‌توان مشکلات را صرفاً به دشمن خارجی حواله داد.
هیچ‌کس منکر دشمنی آمریکا و غرب نیست؛ اما ریشه‌ی اصلی بحران آنجاست که ما بر خودمان شوریده‌ایم. اگر اصلاح از درون آغاز نشود، تهدید بیرونی همواره بهانه‌ای خواهد بود برای تشدید فشارها. رسانه اگر آزاد و مسئولانه عمل کند، می‌تواند پل ارتباطی مردم و حاکمیت باشد، نه قربانی سیاست‌های کوتاه‌بینانه.