مازنـدران، غــول خفته اقتصـاد ایـران

اختصاصی باران شمال – امیرحسین دودی

نشست اتاق‌های بازرگانی، دریچه‌ای به سیل سرمایه‌های جهانی در استانی که ۳.۳ درصد تولید ناخالص ملی را با سرانه دو برابری متوسط کشور به خود اختصاص می‌دهد.
در حالی که پاییز مازندران با رنگ‌های طلایی جنگل‌های هیرکانی و موج‌های دریای مازندران، نوید فرصت‌های بی‌پایان می‌دهد، نشست اخیر اتاق بازرگانی استان با همتایان ایرانی، مازندران را به عنوان منطقه آزاد تجاری، به دروازه‌ای برای سرمایه‌گذاری‌های کلان تبدیل کرد. این تحول، که با تمرکز بر ارتباطات تهرانی و بین‌المللی، می‌تواند میلیاردها دلار سرمایه خارجی را به ساحل‌های شمالی سرازیر کند، استانی را برجسته می‌سازد که با سهم ۳.۳ درصدی از تولید ناخالص داخلی کشور در سال ۱۳۹۹ و حفظ جایگاه مشابه در آمارهای اخیر ثروتمندترین خطه ایران به شمار می‌رود. بر اساس برآوردهای مرکز آمار ایران، تولید ناخالص داخلی مازندران در سال ۱۴۰۲ بیش از ۵.۹ هزار میلیارد ریال ارزش‌گذاری شده، که با جمعیتی حدود ۳.۳ میلیون نفر، سرانه‌ای بیش از ۱.۸ میلیارد ریال به ازای هر فرد ایجاد می‌کند؛ رقمی که دو برابر متوسط کشوری است و پتانسیل تبدیل این استان به لکوموتیو رشد ملی را فریاد می‌زند.

منطقه آزاد مازندران، با تکمیل زیرساخت‌های نیمه‌کاره و اقتصاد دریا‌محور، اکنون آماده جذب سرمایه از استان‌های مرکزی و کشورهای همسایه است. اتاق بازرگانی استان، با همکاری اتاق ایران، این ظرفیت را به میدان عمل درآورده و مازندران را به هابی برای گردشگری، کشاورزی و صنعت بدل می‌سازد. آمارهای گردشگری، این پتانسیل را عریان می‌کنند: بیش از ۱۰۰ میلیون بازدیدکننده در ۹ ماه نخست ۲۰۲۳، که مازندران را به پربازدیدترین مقصد ایران تبدیل کرده، و در ۷ ماه ۲۰۲۴، تنها زیرساخت‌های گردشگری آبی، ۳ میلیون گردشگر را جذب نموده‌اند. این موج انسانی، که بهشت چهارفصل ایران را زنده نگه می‌دارد، می‌تواند با توسعه اقامتگاه‌ها و مسیرهای دسترسی، درآمد سالانه گردشگری استان را به میلیاردها دلار برساند.در حالی که سهم کل ایران از گردشگری در سال ۲۰۲۴ به ۷ میلیارد دلار رسیده است.

در عرصه کشاورزی، مازندران قطب امنیت غذایی کشور است و آمارها گواه برتری آن می‌زنند. این استان با ۴۵ درصد سهم از تولید برنج ایران که در سال ۱۴۰۳ به ۲.۵ میلیون تن رسیده بیش از ۱.۱ میلیون تن شالی سفید تولید می‌کند و مزارع پربارش، نیازهای غذایی نیمی از جمعیت کشور را تأمین می‌نماید. باغ‌های مرکبات مازندران، با ۱۱۲ هزار هکتار وسعت، در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۱ هزار تن صادرات را رقم زده‌اند که نسبت به سال قبل ۳۷ درصد رشد نشان می‌دهد و بیش از ۲۸ میلیون دلار ارزآوری داشته است. دامپروری نیز با صادرات ۶۷ هزار تن محصولات لبنی در ۹ ماه نخست ۲۰۲۴، به ارزش ۹۴ میلیون دلار، جایگاه مازندران را به عنوان تأمین‌کننده اصلی شیر و فرآورده‌های دامی تثبیت کرده؛ جایی که کل تولید شیر ایران به ۱۰ تا ۱۱ میلیون تن در سال می‌رسد و شمال کشور، نیمی از آن را بر دوش می‌کشد.

با این حال، مدیریت تمرکزگرایانه سال‌های گذشته، علی‌رغم این ثروت هنگفت، توسعه را به تأخیر انداخته و شهرهایی چون آمل را از موج پیشرفت محروم ساخته است. اکنون، تغییر پارادایم مدیریتی، با هدایت اتاق بازرگانی و تمرکز بر تمام ظرفیت‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، مازندران را به سوی جهانی‌شدن سوق می‌دهد.

تقی پور، رئیس اتاق مازندران، با معرفی استان به عنوان منطقه‌ای جامع با مزیت‌های بی‌نظیر، و حمایت عبدالله مهاجر دارابی از اتاق ایران، تعاملات را عمیق‌تر کرده‌اند. مازندران، تنها استانی که با هم‌افزایی گردشگری، کشاورزی و صنعت، می‌تواند کیک اقتصادی ایران را بزرگ کند، با مدیریت اصولی، رشد ملی را تسریع خواهد بخشید و از حاشیه به متن اقتصاد کشور خواهد پرید. هماهنگی اتاق‌های بازرگانی، این رویا را به واقعیت بدل می‌سازد و ساحل دریای مازندران را به نمادی از ثروت پایدار تبدیل خواهد کرد.