اختصاصی باران شمال/ به قلم سیده سماء حسینی
در جهان امروز، دیگر توسعه تنها با شاخصهایی مانند تولید نفت، فولاد یا تعداد کارخانهها سنجیده نمیشود. اقتصاد دیجیتال به یکی از مهمترین پیشرانهای رشد اقتصادی تبدیل شده و کشورهایی که زودتر این تحول را درک کردهاند، امروز سهم بیشتری از بازارهای جهانی، سرمایهگذاری و اشتغال را در اختیار دارند. ارزشآفرینی دیگر تنها در خطوط تولید رخ نمیدهد؛ داده، نرمافزار، هوش مصنوعی و خدمات دیجیتال نیز به اندازه صنایع سنتی ثروت خلق میکنند.
ایران نیز از این ظرفیت بیبهره نیست. جمعیت جوان، دانشگاههای فنی، شرکتهای دانشبنیان و هزاران متخصص حوزه فناوری، سرمایهای ارزشمند برای ورود جدی به اقتصاد دیجیتال هستند. با این حال، واقعیت آن است که ظرفیتهای موجود، هنوز به اندازه توان واقعی کشور به ثروت، اشتغال و صادرات تبدیل نشدهاند. این شکاف، بیش از هر چیز، ریشه در نگاه سیاستگذاری دارد.
اقتصاد دیجیتال، بیش از هر حوزه دیگری، به ثبات نیاز دارد؛ ثبات در قوانین، امنیت سرمایهگذاری، توسعه زیرساختهای ارتباطی، حمایت از نوآوری و اعتماد به بخش خصوصی. سرمایه، چه مالی باشد و چه انسانی، در فضای بیثبات دوام نمیآورد. هنگامی که فعالان این حوزه آینده روشنی پیش روی خود نبینند، سرمایه و استعداد نیز راه دیگری را انتخاب خواهند کرد.
از سوی دیگر، فناوری اطلاعات تنها ابزاری برای رشد اقتصادی نیست؛ بلکه میتواند کیفیت حکمرانی را نیز ارتقا دهد. دولت هوشمند، خدمات الکترونیکی، شفافیت مالی، کاهش بروکراسی و دسترسی آسانتر مردم به خدمات عمومی، همگی بر بستری از فناوری اطلاعات استوار هستند. توسعه این حوزه، در نهایت به افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و تقویت اعتماد عمومی منجر خواهد شد.
روز ملی فناوری اطلاعات، یادآور این حقیقت است که آینده کشور، بیش از هر زمان دیگری، با اقتصاد دانشبنیان و تحول دیجیتال گره خورده است. اگر قرار است ایران در رقابت منطقهای و جهانی جایگاه شایستهای داشته باشد، فناوری اطلاعات نباید صرفاً یک بخش اداری یا یک موضوع مناسبتی تلقی شود؛ بلکه باید در متن برنامهریزیهای اقتصادی و توسعهای کشور قرار گیرد.
توسعه دیجیتال، انتخاب میان سنت و مدرنیته نیست؛ انتخاب میان رکود و پیشرفت است. هر روز تأخیر در سرمایهگذاری بر زیرساختهای دیجیتال، آموزش نیروی انسانی، حمایت از نوآوری و تقویت زیستبوم فناوری، به معنای از دست دادن بخشی از فرصتهای آینده است. شاید روز ملی فناوری اطلاعات، بهترین زمان برای یادآوری این واقعیت باشد که آینده اقتصاد ایران، بیش از آنکه در اعماق زمین جستوجو شود، در اندیشههای نو، کدهای نرمافزاری و خلاقیت جوانانی نهفته است که اگر میدان پیدا کنند، میتوانند موتور محرک توسعه کشور باشند.
دیدگاهتان را بنویسید