حیاتِ بیماران در گروی اتوبوس‌های فرسوده

گروه اجتماعی / علی جلالی

به گزارش پایگاه خبری باران شمال به نقل از کرانه، دکتر عبداله محمدی فیروزجایی، در نشست خبری با اصحاب رسانه با تبریک ۹ مرداد، سالروز تأسیس سازمان انتقال خون، گفت: تأسیس شبکه سراسری اهدای خون داوطلبانه و رایگان، دستاوردی بزرگ برای کشور است و شاخص‌های ما در حوزه خون و فرآورده‌های خونی در خاورمیانه زبانزد بوده و با کشورهای پیشرفته جهان برابری می‌کند.

کرانه شمال از این نشست نکاتی را مطرح می کند که یک ضرورت برای استان مسافرخیز و حساس کشور است.
این گزارش می افزاید: درحالی‌که مازندران با حضور ۱۴ هزار بیمار خاص، ۸ مرکز جراحی قلب باز و آمار بالای تصادفات جاده‌ای، یکی از پرمصرف‌ترین استان‌ها در حوزه خون و فرآورده‌های خونی است، اما «زیرساخت‌های فرسوده» و «کمبود نیروی انسانی»، این شبکه حیاتی را به مرز هشدار رسانده است. درحالی‌که سازمان انتقال خون برای خدمت‌رسانی به مردم نیاز به ابزار کار دارد، فرسودگی شدید اتوبوس‌های خون‌گیری و چالش‌های مالی، نشان می‌دهد که سیستم بهداشت و درمان استان از درون دچار فرسایش شده است.

ناوگان سیار؛ سدی بزرگ بر سر راهِ اهدای خون
یکی از تلخ‌ترین بخش‌های گزارش وضعیت موجود، وضعیت «ناوگان سیار خون‌گیری» است. در استانی که ترافیک‌های جاده‌ای و پراکندگی جمعیتی، دسترسی به پایگاه‌های ثابت را دشوار می‌کند، «اتوبوس‌های سیار انتقال خون» ستون فقراتِ جمع‌آوری خون هستند. اما گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که این ناوگانِ حیاتی، سال‌هاست که رنگِ نوسازی را به خود ندیده است.

اتوبوس‌های فرسوده، نه تنها هزینه‌های نگهداریِ کمرشکنی را به این سازمان تحمیل می‌کنند، بلکه به دلیل خرابی‌های گاه‌وبیگاه، عملاً بخش بزرگی از توانِ میدانیِ انتقال خون را زمین‌گیر کرده‌اند. چگونه می‌توان در عصر تکنولوژی از مردم انتظار مشارکت در اهدای خون داشت، وقتی ابزارِ جمع‌آوری آن، در جاده‌های شمال با استهلاکِ بالا و خرابی‌های مکرر روبروست؟ این فرسودگی، یعنی کاهشِ دایره‌ی دسترسی به اهداکنندگان و به خطر افتادنِ موجودیِ بانک خون برای بیماران چشم‌انتظار.

• شکاف مدیریتی؛ وقتی بیمارستان‌ها «بدهکار» و انتقال خون «درمانده» است
  مدیرکل انتقال خون مازندران به‌صراحت از بدهی‌های سنگین بیمارستان‌ها به این سازمان پرده برداشته است. این یک پارادوکس مدیریتی است: سازمان، فرآورده‌های خونی را رایگان در اختیار بیمارستان‌ها قرار می‌دهد، اما بیمارستان‌ها در پرداختِ مطالباتِ این سازمان تعلل می‌کنند. این بی‌نظمی مالی، در حالی است که سازمان انتقال خون برای دپوی خون، تأمین سردخانه‌های مدرن و جذب نیرو، به نقدینگی فوری نیاز دارد. وقتی «چرخه مالی» در دانشگاه‌های علوم پزشکی دچار انسداد می‌شود، دودش مستقیم به چشمِ ۱۴ هزار بیمار خاص (تالاسمی، هموفیلی، سرطانی) می‌رود که لحظه‌ای درنگ در تأمین خون، برای آن‌ها به قیمتِ جان تمام می‌شود.
  
• بحران نیروی انسانی؛ فشار مضاعف بر همکارانِ شبانه‌روزی
  علاوه بر بحران تجهیزات، کمبود نیروی انسانیِ متخصص و اجرایی، وضعیت را بحرانی‌تر کرده است. درحالی‌که همکاران این سازمان در گرمای شدید، شرایطِ قطع برق و فشارهای ناشی از تحریم‌ها، ایثارگرانه پای کار ایستاده‌اند، اما «خستگیِ مفرطِ سازمانی» ناشی از کمبود نیرو، زنگ خطری جدی است. پیگیری‌های مدیرکل برای جذب نیروی طرحی و استخدامی، گویی در راهروهای اداریِ «سطح ملی» گم شده است.
  آیا باید منتظر ماند تا با خروج نیروهای فرسوده و بازنشسته، سیستم خون‌گیری استان به طور کامل از کار بیفتد و آنگاه برای جذب نیرو فکری شود؟
  
• فرجام؛ مطالبه‌ای که نمی‌توان پشت گوش انداخت
  مازندران، استانی است که آزمایشگاهش علاوه بر پوشش نیازهای داخلی، به استان‌های گلستان و سمنان نیز خدمات می‌دهد. این یک «سرمایه‌ی ملی» است که امروز با تکیه بر «خیرین» و «ایثار همکاران» نفس می‌کشد، نه با «تدبیر و پشتیبانی سیستماتیکِ دولتـی».
  
  ما از وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی مازندران می‌خواهیم:

1. نوسازی فوری ناوگان اتوبوس‌های سیار: این ابزار، یک کالای لوکس نیست، بلکه وسیله‌ای برای نجات جان انسان‌هاست.
   2.تسویه فوری بدهی بیمارستان‌ها: حیات سازمان انتقال خون به این اعتبارات وابسته است؛ نباید اجازه داد سازمان‌های حیاتی به دلیل عدم پرداخت بدهیِ سایر نهادها فلج شوند.
   3.صدور مجوز فوری جذب نیرو: ادامه فعالیت در این سطح، با نیروی انسانیِ فعلی، ناپایدار است.
   خون، مایعِ حیات است و نمی‌توان در تأمینِ آن، با «زیرساخت‌های فرسوده» قمار کرد. مسئولان باید پیش از آنکه قفسه‌های بانک خون در اثرِ خرابی‌های پی‌درپیِ ناوگان و کمبود نیرو خالی شود، آستین بالا بزنند.